చిత్తూరు జిల్లాలో మామిడి కిలో రూపాయి…

\కొనుగోలుదారులే కనిపించని దుస్థితి

మామిడి తోటలోనే కాయలను వదిలేసిన రైతులు 

రూపాయకి కూడా కొనుగోలుకు ముందుకు రాని వర్తకులు 

చిత్తూరు జిల్లాలో మామిడి రైతుల దుస్థితి

 (ఆంధ్రప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు.)

చిత్తూరు జిల్లాలో మామిడి రైతుల పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా మారింది. కిలో రూపాయి ధరకు కూడా మామిడికాయలను కొనుగోలు చేయడానికి వర్తకులు ముందుకు రావడం లేదు. కొన్ని మండలాల్లో అయితే రూపాయి ధర చెప్పినా కొనకుండా తిరస్కరిస్తూ రైతులను వెనక్కి పంపిస్తున్నారు. మార్కెట్ యార్డులకు, కొనుగోలు కేంద్రాలకు భారీగా కాయలు తీసుకెళ్లిన రైతులు అమ్ముకోలేక మళ్లీ తోటలకు తీసుకెళ్లలేక నిస్సహాయ స్థితిలో మగ్గిపోతున్నారు. ఈ పరిస్థితి జిల్లాలోని మామిడి సాగుదారుల ఆర్థిక స్థితిని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తోంది. కొంతమంది రైతులు మామిడికాయలను ఇళ్ల వద్ద కుప్పలుగా పోసుకొని ఉన్నారు. మరికొందరు రైతులు ట్రాక్టర్లలో తీసుకుని వెళ్లి రూపాయి వంతున విక్రయిస్తున్నారు. కొందరి రైతుల మామిడికాయలను వర్తకులు తీసుకోకపోవడంతో నిరాశతో తిరిగి వస్తున్నారు. రాలిన మామిడికి కూలి, రవాణా కూడా గిట్టుబాటు కాకపోవడంతో రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. 

సోమవారం రాత్రి కురిసిన అకాల వర్షం, ఉధృత ఈదురు గాలుల కారణంగా జిల్లావ్యాప్తంగా భారీగా మామిడికాయలు నేలరాలాయి. ఒక అంచనా ప్రకారం 60 వేల టన్నులకు పైగా కాయలు చెట్ల నుంచి నేలకూలినట్లు తెలుస్తోంది. పంట కోతకు సిద్ధంగా ఉన్న సమయంలో వచ్చిన ఈ ప్రకృతి విపత్తు రైతుల ఏడాది కష్టాన్ని ఒక్కసారిగా నాశనం చేసింది. చెట్ల కింద కుప్పలుగా పేరుకుపోయిన కాయలు రైతుల బాధను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. పూతలపట్టు నియోజకవర్గం సహా జిల్లాలోని అనేక మండలాల్లో రైతులు నేలరాలిన కాయలను దామలచెరువు, బంగారుపాళ్యం, గాజులపల్లె వంటి మార్కెట్ ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్తున్నారు. అయితే అక్కడ కూడా కొనుగోలుదారులు లేకపోవడంతో పరిస్థితి మరింత విషమంగా మారింది. మంగళవారం వరకు కిలోకు రెండు రూపాయలు చెప్పిన వర్తకులు, బుధవారం నాటికి రూపాయికి కూడా కొనలేమని చేతులు ఎత్తేస్తున్నారు. కొన్ని చోట్ల అయితే ట్రాక్టర్లు, ఆటోలు నింపుకుని వెళ్లిన కాయలను పరిశీలించిన తర్వాత తిరిగి పంపిస్తున్న ఘటనలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. కూలి, రవాణా ఖర్చులు కూడా రాకపోవడంతో రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. ఒక ట్రాక్టర్‌లో కాయలను లోడ్ చేసి మార్కెట్‌కు తీసుకెళ్లడానికి ఖర్చయ్యే మొత్తమే రూపాయి ధరతో తిరిగి రావడం లేదు. దీంతో చాలా మంది రైతులు కాయలను ఏరుకోవడానికే వెనుకంజ వేస్తున్నారు. కొంతమంది కష్టపడి ఏరుకుని తీసుకెళ్లినా అమ్ముడుపోకపోవడంతో తోటల వద్దే వదిలేసి వస్తున్నారు. మరికొందరు కాయలను రహదారుల పక్కన పారబోస్తున్నారు. చెట్ల కింద పాడైపోతున్న కాయలు రైతుల నిరాశను మరింత పెంచుతున్నాయి. ఇప్పటికే గత ఏడాది ధరలు లేక తీవ్ర నష్టాలను ఎదుర్కొన్న రైతులు, ఈసారి అయినా గిట్టుబాటు ధరలు లభిస్తాయని ఆశించారు. దిగుబడి కొంత తగ్గడంతో సరఫరా తగ్గి ధరలు పెరుగుతాయని భావించారు. కానీ అకాల వర్షం కారణంగా పండ్లు పక్వానికి రాకముందే నేలకూలిపోవడంతో పెట్టుబడులు మొత్తం వృథా అయ్యాయి. ఇప్పుడు ఉన్న కాయలకు కూడా మార్కెట్ లేకపోవడంతో రైతులు తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకున్నారు. జిల్లాలో యాదమరి, గుడిపాల, రామకుప్పం, పెద్దపంజాని, పూతలపట్టు, బంగారుపాళెం మండలాల్లో పరిస్థితి అత్యంత దారుణంగా ఉంది. తవణంపల్లె, వెంకటగిరికోట, కుప్పం, బైరెడ్డిపల్లె ప్రాంతాల్లో కూడా మామిడి తోటలు భారీగా దెబ్బతిన్నాయి. మామిడి మాత్రమే కాకుండా అరటి, బీన్స్, బొప్పాయి వంటి పంటలు కూడా నాశనం కావడంతో రైతుల ఇబ్బందులు మరింత పెరిగాయి. మరోవైపు నేలరాలిన కాయలకు సరైన మార్కెట్ లేకపోవడం రైతులను తీవ్ర నిరాశలోకి నెట్టింది. కిలో రూపాయి ధర కూడా గిట్టుబాటు కాకపోవడంతో చాలామంది రైతులు కాయలను పూర్తిగా వదిలేస్తున్నారు. పెట్టుబడులు తిరిగి రాకపోవడంతో అప్పుల భారం పెరుగుతోంది. వచ్చే ఏడాది పంటపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశముందని రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం రైతులు ప్రభుత్వంపై ఆశలు పెట్టుకున్నారు. అకాల వర్షం, ఈదురు గాలుల వల్ల జరిగిన నష్టానికి తక్షణ నష్టపరిహారం అందించాలని కోరుతున్నారు. కనీస మద్దతు ధర ప్రకటించి ప్రభుత్వమే కొనుగోలు చేయాలని, కొనుగోలు కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసి రైతులను ఆదుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు. మార్కెట్‌లో నియంత్రణ లేకపోవడంతో వర్తకులు తక్కువ ధరలకు కొనుగోలు చేయడం లేదా పూర్తిగా తిరస్కరించడం రైతులకు మరింత నష్టాన్ని కలిగిస్తోంది. మొత్తానికి చిత్తూరు జిల్లాలో మామిడి రైతుల పరిస్థితి అత్యంత విషమంగా మారింది. కిలో రూపాయి ధరకు కూడా కొనుగోలుదారులు ముందుకు రాకపోవడం పరిస్థితి తీవ్రతను స్పష్టంగా తెలియజేస్తోంది. సంవత్సరాల కష్టం క్షణాల్లో నష్టమవుతుండగా రైతులు ఆవేదనలో మగ్గిపోతున్నారు. ప్రభుత్వం తక్షణమే స్పందించి నష్టపరిహారం, మార్కెట్ జోక్యం, మద్దతు ధర వంటి చర్యలు తీసుకోకపోతే మామిడి సాగు రైతులకు భారంగా మారే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.