నేడు విశిష్టమైన రథసప్తమి

సూర్యుడు ఏడు అశ్వాల రథంపై ఉత్తరదిశగా ప్రయాణం

జిల్లేడు ఆకులతో పవిత్ర స్నానాలు 

ఆలయాలలో ప్రత్యేక పూజలు ఉత్సవాలు

(ఆంధ్రప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు.)

మాఘ మాసంలో శుక్ల పక్షంలో వచ్చే సప్తమి తిథిని రథసప్తమిగా పిలుస్తారు. ఇది సూర్యారాధనకు అంకితమైన మహత్తర పర్వదినం. ఈ రోజున సూర్యుడు తన ఏడు అశ్వాల రథంపై ఉత్తరదిశగా ప్రయాణం ప్రారంభిస్తాడని పురాణోక్తి. సూర్యుని గమనంలో జరిగే ఈ మార్పు ప్రకృతిలో ఉష్ణత పెరుగుదలకు, ఋతు పరివర్తనకు సంకేతంగా భావిస్తారు. రథసప్తమి నుంచి భూమిపై సూర్యకిరణాల ప్రభావం పెరుగుతుందని పెద్దలు చెబుతారు. అందుకే ఈ దినాన్ని జీవచైతన్యానికి, ఆరోగ్యానికి ఆరంభంగా భావిస్తారు. ఆదివారంతో కలిసి రథసప్తమి వచ్చినప్పుడు దానికి మరింత విశిష్టత ఏర్పడుతుందని సంప్రదాయం. సూర్యుడు ప్రత్యక్ష దేవుడిగా పూజింపబడుతున్న ఏకైక దేవత కావడంతో, ఆయనకు అంకితమైన ఈ తిథికి విశేషమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉంది.

పురాణాలు రథసప్తమి మహిమను విస్తృతంగా వర్ణించాయి. బ్రహ్మాండ పురాణం, భవిష్య పురాణం వంటి గ్రంథాల్లో ఈ రోజున చేసే స్నానం, సూర్యారాధన ఏడు జన్మల పాపాలను కూడా నశింపజేస్తాయని పేర్కొన్నాయి. ఇంద్రుడు తనకు పట్టిన పాపభారాన్ని తొలగించుకోవడానికి ఈ రోజున సూర్యుని ఉపాసించాడన్న కథ ప్రసిద్ధం. మహాభారత కాలంలో భీష్మ పితామహుడు ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలాన్ని ఎదురుచూసి దేహత్యాగం చేశాడన్నది సూర్యుని గమన మార్పు ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. శ్రీకృష్ణుడు యుధిష్ఠిరుడికి రథసప్తమి మహాత్మ్యాన్ని వివరిస్తూ, ఈ రోజున సూర్యుని స్మరించినవారికి దారిద్ర్య బాధలు దరిచేరవని చెప్పినట్టు పురాణోక్తి. ఈ విధంగా రథసప్తమి పాపనాశనానికి, ఐశ్వర్యప్రాప్తికి దోహదపడే పవిత్ర తిథిగా పురాణాలు ఘనంగా కొనియాడాయి. 

జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం 

రథసప్తమి రోజున తెల్లవారుజామున తలంటు స్నానం చేయడం ప్రధాన ఆచారం. తలపై ఏడు జిల్లేడు ఆకులు, ఏడు రేగి పండ్లు ఉంచుకుని స్నానం చేయాలని శాస్త్రోక్తి. ఇవి సూర్యుడికి ప్రీతికరమైనవిగా భావిస్తారు. ఈ స్నానం ద్వారా ఈ జన్మలో చేసిన పాపాలు, జన్మజన్మాంతరాల్లో చేసిన పాపాలు, తెలిసీ తెలియక చేసిన తప్పులు నశిస్తాయని విశ్వాసం. స్నానం అనంతరం సూర్యునికి అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి. ఎర్ర పుష్పాలు, అక్షతలు, గంధంతో సూర్యారాధన చేయాలి. ఓం సూర్యాయ నమః, ఓం సవిత్రే నమః వంటి మంత్రాలు జపించాలి. ఆవు పాలతో చేసిన పొంగలిని నైవేద్యంగా సమర్పించడం విశేష ఫలితాలను ఇస్తుందని పెద్దలు చెబుతారు. ఈ రోజున గొడుగు, చెప్పులు దానం చేయడం అత్యంత శ్రేయస్కరం. సూర్య తాపం నుంచి రక్షణకు ప్రతీకలైన ఈ దానాల ద్వారా జీవితం లోని కష్టాలు, దారిద్ర్యాలు తొలగుతాయని సంప్రదాయ విశ్వాసం.

రథసప్తమి ఆరోగ్య రహస్యం

పురాణ విశ్వాసాల వెనుక శాస్త్రీయ సత్యాలు కూడా దాగి ఉన్నాయని ఆధునిక విజ్ఞానం చెబుతోంది. రథసప్తమి కాలంలో ఉదయపు సూర్యకిరణాల్లో విటమిన్ డి అధికంగా ఉంటుందని వైద్యులు పేర్కొంటున్నారు. ఉదయం వేళ సూర్యకాంతిలో స్నానం చేయడం వల్ల ఎముకల బలం పెరగడం, రోగనిరోధక శక్తి మెరుగుపడడం వంటి ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి. జిల్లేడు ఆకులు, రేగి పండ్లలో ఔషధ గుణాలు ఉండటం వల్ల అవి శరీరంపై సానుకూల ప్రభావం చూపుతాయని ఆయుర్వేదం వివరిస్తోంది. అంటే రథసప్తమి ఆచారాలు కేవలం ఆధ్యాత్మిక నమ్మకాలే కాకుండా, ఆరోగ్యానికి దోహదపడే శాస్త్రీయ పద్ధతులుగా కూడా నిలుస్తున్నాయి. పూర్వీకులు అనుభవజ్ఞానంతో రూపొందించిన ఈ ఆచారాలు నేటి శాస్త్రానికి కూడా సమ్మతంగా ఉండటం విశేషం.

ఆలయాల్లో ప్రత్యేక ఉత్సవాలు

రథసప్తమి రోజున దేశవ్యాప్తంగా దేవాలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. సూర్య దేవాలయాలు, వైష్ణవ క్షేత్రాల్లో తెల్లవారుజామున సూర్యాభిషేకాలు, నవగ్రహ ఆరాధనలు జరుగుతాయి. కొన్ని ఆలయాల్లో సూర్యునికి ప్రత్యేక రథోత్సవం నిర్వహించడం ఆనవాయితీ. భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో హాజరై సూర్యనారాయణుని దర్శించుకుని ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, దీర్ఘాయుష్షు కోరుకుంటారు. ఆలయ ప్రాంగణాలు మంత్రోచ్ఛారణలతో, సూర్యనామ స్మరణతో మార్మోగుతాయి. ఈ ఉత్సవ వాతావరణం భక్తుల్లో ఆధ్యాత్మిక ఉత్సాహాన్ని నింపుతుంది.

రథసప్తమి అనేది ఒక తిథి మాత్రమే కాదు; అది పురాణ జ్ఞానం, ప్రకృతి నియమాలు, శాస్త్రీయ సత్యాల సమన్వయం. సూర్యారాధన ద్వారా శరీరానికి ఆరోగ్యం, మనసుకు శాంతి, జీవితానికి దిశ లభిస్తాయి. పూర్వీకులు అందించిన ఈ సంప్రదాయాన్ని నేటి తరాలు కూడా గౌరవంగా ఆచరిస్తే, సంస్కృతి నిలుస్తుంది, జీవన నాణ్యత మరింత మెరుగవుతుంది. అందుకే రథసప్తమి కాలాన్ని జయించిన పుణ్యపర్వదినంగా శాశ్వతంగా నిలిచింది.

గంగ 7 రథసప్తమి