ఎండిన చెరువులకు కొత్త ఊపిరి పోస్తున్న జలధార

స్వచ్ఛందంగా జలధార కార్యక్రమంలో పాల్గొంటున్న ప్రజలు 

జోరుగా కాలవల పునరుద్ధరణ, చెరువులను లోతు

గుడిపాల మండలంలో జలధార జలహారతి ప్రభావం

(ఆంధ్రప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు)

 నీటి కొరతతో ఎప్పుడో పాడుబడిన చెరువులు… వర్షాల కోసం ఎదురు చూసే రైతుల నిరాశ… ఇవన్నీ గతం కావొచ్చని గుడిపాల మండలంలో కనిపిస్తున్న తాజా మార్పులు చెబుతున్నాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా అమలు చేస్తున్న జలధార జలహారతి కార్యక్రమం గుడిపాల మండలంలోని పలు గ్రామాల్లో నీటి వనరులకు కొత్త జీవం పోస్తోంది. తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ ఫలితాలను అందించే ఈ కార్యక్రమం గ్రామీణ వ్యవసాయానికి ఒక ఆశాకిరణంగా మారింది. గుడిపాల మండలంలోని పలువురు గ్రామాల్లో చెరువులు, వంకలు, కాలువలు పూడికతో నిండిపోయి నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని కోల్పోయాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో జలధార జలహారతి కార్యక్రమం ద్వారా పూడికతీత పనులు చేపట్టడంతో చెరువులు మళ్లీ జీవం పొందుతున్నాయి. ముఖ్యంగా స్థానిక కార్మికులను వినియోగించుకుంటూ, అధిక యంత్ర ఖర్చులు లేకుండా పనులు చేయడం వల్ల ఖర్చు తగ్గి, గ్రామ ప్రజలకు ఉపాధి కూడా లభిస్తోంది.

ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా చెరువుల లోతు పెంచడం, కాలువల పునరుద్ధరణ, చెక్‌డ్యామ్‌ల నిర్మాణం వంటి పనులు సమగ్ర ప్రణాళికతో చేపడుతున్నారు. వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే సామర్థ్యం పెరగడంతో పాటు, వరదల సమయంలో నీటి వృథాను తగ్గించే విధంగా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. ఈ చర్యల వల్ల భూగర్భ జలమట్టం గణనీయంగా పెరుగుతుందని అధికారులు విశ్వసిస్తున్నారు. గుడిపాల మండలంలోని రైతులు ఇప్పటివరకు వర్షాధార పంటలపైనే ఆధారపడి ఉండేవారు. అయితే ప్రస్తుతం చెరువులు నీటితో నిండుతుండటంతో వేసవిలో కూడా సాగు చేసే ధైర్యం కలుగుతోంది. వరి, కూరగాయలు, పండ్ల తోటలు వంటి పంటలను సాగు చేయడానికి అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయి. దీని వల్ల రైతుల ఆదాయం కూడా మెరుగుపడే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. గ్రామాల్లో నివసించే మహిళలు, కూలీలు కూడా ఈ కార్యక్రమం వల్ల లాభపడుతున్నారు. 100 రోజుల ఉపాధి పనులను 125 రోజులుగా విస్తరించడంతో గ్రామీణ కుటుంబాలకు అదనపు ఆదాయం లభిస్తోంది. ముందు నీటి కొరతతో పనులే ఉండేవి కాదు. ఇప్పుడు చెరువుల పనుల వల్ల ఆదాయం పెరిగిందని ఒక మహిళా కార్మికురాలు చెబుతోంది. స్థానికంగా లభించే వనరులను వినియోగించడం ఈ కార్యక్రమం ప్రత్యేకత. చెరువుల నుండి తీసే పూడికను రైతులు తమ పొలాల్లో వేసుకోవడంతో నేల సారవంతం అవుతోంది. ఇది ఎరువుల ఖర్చును తగ్గించడమే కాకుండా, పంటల దిగుబడిని పెంచడంలో సహాయపడుతోంది. అంటే ఒకే పనితో రెండు ప్రయోజనాలు పొందుతున్నారని రైతులు సంతోషం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. గుడిపాల మండలంలో అధికారులు కూడా ఈ కార్యక్రమాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. గ్రామాల వారీగా సమస్యలను గుర్తించి, అవసరానికి అనుగుణంగా ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నారు. చెరువుల పునరుద్ధరణ మాత్రమే కాకుండా, నీటి వినియోగంపై అవగాహన కార్యక్రమాలు కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. “ప్రతి నీటి చుక్క విలువైనదే” అనే భావన ప్రజల్లో పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. ఈ కార్యక్రమం వల్ల భవిష్యత్తులో గ్రామాల్లో నీటి కొరత సమస్య తగ్గిపోవడమే కాకుండా, పచ్చని వ్యవసాయం విస్తరించే అవకాశాలు ఉన్నాయి. నీటి నిల్వ పెరగడం వల్ల బావులు, బోర్లు ఎండిపోకుండా ఉండటమే కాకుండా, పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా దోహదపడుతుంది.

మొత్తంగా చూస్తే, గుడిపాల మండలంలో జలధార జలహారతి కార్యక్రమం ఒక సానుకూల మార్పుకు నాంది పలుకుతోంది. తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ ప్రయోజనాలను అందిస్తూ గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తోంది. చెరువులు నిండితే రైతుల హృదయాలు నిండుతాయి అన్న మాటకు నిదర్శనంగా ఈ కార్యక్రమం నిలుస్తోంది. ఈ మార్పులు ఇలాగే కొనసాగితే గుడిపాల మండలం మాత్రమే కాదు, మొత్తం చిత్తూరు జిల్లా కూడా నీటి సమస్యల నుంచి బయటపడే రోజు దూరంలో లేదని గ్రామస్థులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.