కార్మిక ఉద్యమాల ఖిల్లా చిత్తూరు జిల్లా

నేడే ప్రపంచ కార్మిక దినోత్సవం 

(ఆంధ్రప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు.)

ప్రపంచ కార్మిక దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం మే 1న జరుపుకుంటారు. ఈ సందర్భంగా కార్మికుల హక్కుల కోసం సాగిన పోరాటాల చరిత్ర మరోసారి స్మరణకు తెచ్చుకుంటారు. చికాగో వీధుల్లో మొదలైన ఆ గళం ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్మోగి నేటికీ కార్మిక హక్కుల సాధనకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తోంది. అదే స్పూర్తి భారత్‌లోనూ బలంగా పాతుకుపోఇంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మరింత ఉత్సాహంగా ప్రతిఫలించింది. ఆ పోరాట సంప్రదాయంలో చిత్తూరు జిల్లాకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకుని వచ్చింది. కార్మిక ఉద్యమాలకు ఒక ఖిల్లాగా నిలిచిన చిత్తూరు జిల్లా ఎన్నో చారిత్రక పోరాటాలకు వేదికగా నిలిచి, అనేక విజయాలను సొంతం చేసుకుంది.

భారతదేశంలో 1923లో చెన్నైలో మొదలైన కార్మిక దినోత్సవ వేడుకలు క్రమంగా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. కనీస వేతనాలు, పని గంటల పరిమితి, భద్రతా ప్రమాణాలు, కార్మిక సంక్షేమ పథకాలు వంటి అంశాల్లో కార్మిక సంఘాలు నిరంతరం పోరాటాలు కొనసాగించాయి. ఈ ఉద్యమాల ఫలితంగా 8 గంటల పని విధానం అమల్లోకి రావడం, కార్మిక హక్కులను రక్షించే చట్టాలు ఏర్పడటం వంటి కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ రాష్ట్రవ్యాప్త ఉద్యమాల్లో చిత్తూరు జిల్లా ముందంజలో నిలిచి ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. చిత్తూరు జిల్లా కార్మిక ఉద్యమాలకు చారిత్రక కేంద్రంగా ఎదిగింది. తిరుపతి, శ్రీకాళహస్తి, పలమనేరు, మదనపల్లె, పుత్తూరు వంటి ప్రాంతాల్లో కార్మిక సంఘాలు బలంగా ఏర్పడి అనేక పోరాటాలకు శ్రీకారం చుట్టాయి. నిర్మాణ కార్మికులు కనీస వేతనాల పెంపు కోసం చేసిన సమ్మెలు ప్రభుత్వాన్ని స్పందింపజేశాయి. నిర్మాణ కార్మిక సంక్షేమ బోర్డు ద్వారా బీమా, వైద్య సాయం, పిల్లల విద్యకు ఆర్థిక సహాయం అందేలా చేయడంలో సంఘాల పాత్ర కీలకంగా నిలిచింది. ఈ చర్యలు వేలాది కార్మిక కుటుంబాలకు ఆర్థిక భద్రతను కల్పించాయి. రవాణా రంగంలో కూడా చిత్తూరు జిల్లా కార్మికులు గట్టి పోరాటాలు సాగించారు. డ్రైవర్లు, కండక్టర్లు, లోడింగ్ అన్‌లోడింగ్ కార్మికులు తమ సేవా నిబంధనల మెరుగుదల కోసం నిరసనలు చేపట్టి వేతన సవరణలు సాధించారు. పని గంటల నియంత్రణ, భద్రతా చర్యల అమలు వంటి అంశాల్లో ప్రభుత్వం నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. పరిశ్రమల్లో పనిచేసే కార్మికులు కూడా భద్రతా ప్రమాణాల అమలు, ఉద్యోగ భద్రత కోసం పలు సందర్భాల్లో సమ్మెలు చేపట్టి యాజమాన్యాలను చర్చలకు తీసుకువచ్చారు. ఈ పోరాటాలు క్రమంగా కార్మికులకు గౌరవాన్ని పెంచాయి.

వ్యవసాయ ఆధారిత ప్రాంతమైన చిత్తూరులో వ్యవసాయ కూలీల ఉద్యమాలు కూడా గట్టిగా వినిపించాయి. రోజువారీ కూలీలకు వేతనాల పెంపు, మహిళా కార్మికులకు సమాన వేతనం, ఉపాధి హామీ పథకాల విస్తరణ కోసం గ్రామీణ స్థాయిలో జరిగిన పోరాటాలు మంచి ఫలితాలను సాధించాయి. ఉపాధి హామీ పథకం కింద పనుల పెంపు, చెల్లింపుల్లో పారదర్శకత, కూలీలకు సమయానికి వేతనాలు అందేలా చర్యలు తీసుకోవడం వంటి అంశాల్లో సంఘాలు ప్రభావం చూపాయి. గ్రామీణ కార్మికుల జీవితాల్లో ఈ మార్పులు కొంత స్థిరత్వాన్ని తీసుకువచ్చాయి. ఇటీవలి కాలంలో గిగ్ వర్కర్లు, కాంట్రాక్ట్ కార్మికులు, నిర్మాణ రంగ కూలీలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు కూడా చిత్తూరులో ప్రధాన చర్చగా మారాయి. ఉద్యోగ భద్రత, కనీస వేతనం, సామాజిక భద్రత కోసం వారు సంఘటితంగా పోరాటాలు ప్రారంభించారు. కొత్త ఆర్థిక వ్యవస్థలో వస్తున్న మార్పులకు అనుగుణంగా కార్మిక సంఘాలు కూడా తమ పోరాటాలను విస్తరించడం గమనార్హం. ఇది చిత్తూరు జిల్లా కార్మిక ఉద్యమాల సజీవత్వాన్ని తెలియజేస్తోంది.

అప్పటి పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే కార్మికుల జీవితం ఎంత కఠినంగా ఉందో అర్థమవుతుంది. రోజుకు 16 గంటల పని, ఎలాంటి భద్రత లేకపోవడం, ఆరోగ్య సదుపాయాలు లేకపోవడం, వేతనాల్లో అన్యాయం సాధారణంగా ఉండేవి. కానీ నేటి పరిస్థితుల్లో గణనీయమైన మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. 8 గంటల పని విధానం అమల్లోకి వచ్చింది. కార్మిక చట్టాలు, కనీస వేతన విధానం, భద్రతా నిబంధనలు ఏర్పడ్డాయి. అయినప్పటికీ సమస్యలు పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. ముఖ్యంగా అసంఘటిత రంగంలో ఇంకా అనేక ఇబ్బందులు కొనసాగుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మే డే ప్రాముఖ్యత మరింత పెరిగింది. ఇది కేవలం చరిత్రను గుర్తు చేసే రోజు మాత్రమే కాదు ప్రస్తుతం ఉన్న సమస్యలను గుర్తించి పరిష్కార మార్గాలు ఆలోచించే రోజు కూడా. కార్మికుల శ్రమ లేకుండా ఏ దేశం అభివృద్ధి చెందదు. పెద్ద నిర్మాణాలు, రహదారులు, పరిశ్రమలు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు అన్నీ కార్మికుల చెమట ఫలితమే. అయినప్పటికీ వారికి లభించే గౌరవం ఇంకా తక్కువగానే ఉంది. అందుకే ప్రతి మే 1న కార్మిక హక్కులపై చర్చలు, ర్యాలీలు, నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాల్లో ఈ రోజును అధికారిక సెలవుదినంగా ప్రకటించడం దాని ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. సాంకేతిక యుగంలో పనితీరు మారుతున్నప్పటికీ శ్రమ విలువ మాత్రం మారలేదు. యంత్రాలు పెరిగినా వాటిని నడిపేది మనిషే. మొత్తం మీద మే డే అనేది ఒక పండగ కంటే పెద్దది. అది ఒక పోరాట చరిత్ర, ఒక గౌరవ సూచకం, ఒక హెచ్చరిక. చికాగోలో మొదలైన గళం నేడు చిత్తూరు వరకు మార్మోగుతోంది. హక్కులు ఇచ్చేవి కావు సాధించుకోవాల్సిందే అనే సందేశంతో చిత్తూరు జిల్లా కార్మిక లోకం ముందుకు సాగుతూ రాష్ట్రానికే కాకుండా దేశానికి కూడా మార్గదర్శకంగా నిలుస్తోంది.