తెలుగు సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీక ఉగాది

నేడే శ్రీ  పరాభవ నామ సంవత్సర ఉగాది 

(ఆంధ్ర ప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు.) 

తెలుగు ప్రజల జీవితంలో అత్యంత పవిత్రమైన, ఆధ్యాత్మికమైన, సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యత కలిగిన పండుగ ఉగాది. యుగాది అనే సంస్కృత పదం నుండి వచ్చిన ఈ పండుగ, యుగం అంటే కాలం, ఆది అంటే ప్రారంభం అనే అర్థాలను కలిగి ఉంది. అంటే కొత్త సంవత్సరానికి ఆరంభం అనే భావాన్ని సూచిస్తుంది. చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి రోజున జరుపుకునే ఉగాది, తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం నూతన సంవత్సర ప్రారంభంగా భావించబడుతుంది. 2026 సంవత్సరానికి శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరంగా పేరు నిర్ణయించబడింది. ఉగాది పండుగ కేవలం క్యాలెండర్ మార్పు మాత్రమే కాదు; ఇది ప్రకృతిలో వచ్చే సరికొత్త మార్పుల ప్రతిబింబం. వసంత ఋతువు ఆరంభంలో చెట్లు చిగురించడం, పూలు వికసించడం, కోకిల గానాలు వినిపించడం వంటి ప్రకృతి అందాలు జీవనంలో కొత్త ఆశలు, ఉత్సాహాన్ని నింపుతాయి. ఈ మార్పులు మనుషుల జీవితంలో కూడా కొత్త ప్రారంభాలకు సంకేతంగా నిలుస్తాయి.

పురాణాల ప్రకారం ఉగాదికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. బ్రహ్మదేవుడు ఈ రోజే విశ్వ సృష్టిని ప్రారంభించాడని విశ్వాసం ఉంది. అలాగే మహావిష్ణువు మత్స్యావతారం ద్వారా వేదాలను రక్షించిన సందర్భం కూడా ఈ రోజుకే సంబంధించినదిగా చెప్పబడుతుంది. శాతవాహనుల కాలం నుండి ఉగాది పండుగను ఘనంగా జరుపుకుంటున్నట్లు చారిత్రక ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి. శాలివాహన శకం ప్రారంభమైన రోజునే ఉగాది జరుపుకోవడం ప్రారంభమైందని విశ్వసిస్తారు. ఉగాది రోజు తెలుగువారు పలు సంప్రదాయ ఆచారాలను పాటిస్తారు. తెల్లవారుజామునే తైలాభ్యంగన స్నానం చేసి, కొత్త బట్టలు ధరించడం ద్వారా శుభారంభం చేస్తారు. ఇంటి ముందు అందమైన రంగవల్లులు వేయడం, గుమ్మాలకు మామిడి ఆకులతో తోరణాలు కట్టడం, దేవాలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించడం ఈ పండుగలో భాగంగా జరుగుతాయి. కుటుంబ సభ్యులు కలిసి పంచాంగ శ్రవణం వినడం ద్వారా ఆ సంవత్సరంలో గ్రహగతులు, వర్షపాతం, పంటల పరిస్థితి, ఆర్థిక మార్పులు వంటి విషయాలను తెలుసుకుంటారు. ఉగాది పండుగలో ముఖ్యమైన అంశం ఉగాది పచ్చడి. ఇది ఆరు రకాల రుచుల సమ్మేళనం. బెల్లం తీపిని సూచిస్తే ఆనందాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. చింతపండు పులుపు ఆశ్చర్యాన్ని సూచిస్తుంది. వేపపువ్వు చేదు బాధలను గుర్తు చేస్తుంది. మిరప కారం కోపాన్ని సూచిస్తుంది. ఉప్పు జీవన రుచులను తెలియజేస్తుంది. మామిడి తాజాతనం కొత్త ప్రారంభాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఈ షడ్రుచులు మన జీవితంలోని వివిధ అనుభవాలను సూచిస్తూ, సుఖదుఃఖాలను సమానంగా స్వీకరించాలనే సందేశాన్ని ఇస్తాయి.

శాస్త్రీయంగా కూడా ఉగాది పండుగకు ప్రాముఖ్యత ఉంది. వసంత ఋతువు ప్రారంభంతో వాతావరణంలో మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. ఈ సమయంలో తీసుకునే ఉగాది పచ్చడిలోని పదార్థాలు శరీరానికి రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడంలో సహాయపడతాయి. ముఖ్యంగా వేపపువ్వు, మామిడి వంటి పదార్థాలు వేసవి కాలానికి శరీరాన్ని సిద్ధం చేస్తాయి. సాంస్కృతికంగా ఉగాది వేడుకలు మరింత వైభవంగా సాగుతాయి. కవి సమ్మేళనాలు, సాహిత్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించి తెలుగు భాషా వైభవాన్ని చాటుతారు. పెద్దలు చిన్నలకు ఆశీర్వాదాలు ఇవ్వడం, కుటుంబాలు కలిసి పండుగను జరుపుకోవడం ద్వారా కుటుంబ బంధాలు మరింత బలపడతాయి. మొత్తానికి ఉగాది పండుగ ఒక సంప్రదాయం మాత్రమే కాదు, అది జీవన తత్వాన్ని ప్రతిబింబించే గొప్ప సంస్కృతి. సుఖదుఃఖాలను సమానంగా స్వీకరించడమే జీవితం అనే సత్యాన్ని ఈ పండుగ మనకు గుర్తుచేస్తుంది. గతాన్ని మరిచి, కొత్త ఆశలతో ముందుకు సాగాలని సూచించే ఈ పవిత్ర పండుగ తెలుగు వారి ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఉగాది శుభాకాంక్షలు. కొత్త సంవత్సరం ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలో ఆనందం, ఆరోగ్యం, విజయాలు నింపాలని ఆకాంక్షిద్దాం.