నేడు చంద్రగ్రహణం

గ్రహణం సందర్భంగా జిల్లాలో పలు ఆలయాల మూత

(ఆంధ్రప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు.)

ఈ సంవత్సరానికి సంబంధించిన అత్యంత ముఖ్యమైన ఖగోళ సంఘటనలలో ఒకటైన సంపూర్ణ చంద్రగ్రహణం (బ్లడ్ మూన్) మంగళవారం, మార్చి 3న సంభవించనున్న నేపథ్యంలో ఆధ్యాత్మిక వర్గాలు, ఆలయ అధికారులు అప్రమత్తమయ్యారు. పౌర్ణమి రోజున సంభవించే ఈ చంద్రగ్రహణం ఖగోళ పరంగా విశేషమైన ప్రక్రియగా శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొంటున్నారు. భూమి సూర్యుడు మరియు చంద్రుడి మధ్యకు వచ్చి చంద్రుడిపై పడే సూర్యకాంతిని అడ్డుకోవడం వల్ల చంద్రగ్రహణం ఏర్పడుతుంది. ఈ సమయంలో చంద్రుడు మసకబారినట్టుగా కనిపించడం, కొన్నిసార్లు ఎర్రటి వర్ణంలో దర్శనమివ్వడం వల్ల దీనిని “బ్లడ్ మూన్” అని కూడా పిలుస్తారు.

భారత కాలమానం (ఐఎస్టీ) ప్రకారం గ్రహణం మధ్యాహ్నం 3 గంటల 20 నిమిషాలకు ప్రారంభమై, సాయంత్రం 4 గంటల 34 నిమిషాలకు సంపూర్ణ స్థితి ప్రారంభమవుతుంది. ఈ సంపూర్ణ స్థితి సాయంత్రం 5 గంటల 33 నిమిషాల వరకు కొనసాగి, గ్రహణం పూర్తిగా సాయంత్రం 6 గంటల 48 నిమిషాలకు ముగియనుంది. మొత్తం పలు గంటలపాటు గ్రహణ ప్రభావం కొనసాగనుండటంతో ఆధ్యాత్మికంగా దీనికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉన్నట్లు పండితులు చెబుతున్నారు.

భారతదేశంలో ఈ చంద్రగ్రహణం గ్రస్తోదయ చంద్రగ్రహణంగా కనిపించనుంది. అంటే చంద్రుడు ఉదయించే సమయానికి గ్రహణం కొనసాగుతుండటంతో సాయంత్రం చంద్రోదయం తర్వాత మాత్రమే మనకు దర్శనమిస్తుంది. దేశంలోని ప్రధాన నగరాలు అయిన ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నై, హైదరాబాద్ వంటి ప్రాంతాల్లో సుమారు సాయంత్రం 6:20 నుండి 6:30 గంటల మధ్య చంద్రుడు ఉదయించిన తర్వాత గ్రహణం ముగిసే వరకు స్వల్ప కాలం పాటు మాత్రమే కనిపించే అవకాశం ఉంది. ఈశాన్య రాష్ట్రాలు అయిన అస్సాం, మేఘాలయ, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రాంతాల్లో చంద్రోదయం ముందుగానే జరుగుతుండటంతో అక్కడ కొంత ఎక్కువ సమయం గ్రహణాన్ని వీక్షించే అవకాశం ఉంటుందని ఖగోళ నిపుణులు తెలిపారు.

ఖగోళ శాస్త్రపరంగా చంద్రగ్రహణం సహజ ప్రక్రియ మాత్రమేనని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేస్తున్నారు. చంద్రగ్రహణాన్ని నేరుగా కళ్లతో చూడటానికి ఎటువంటి హాని ఉండదని కూడా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. అయితే హిందూ సంప్రదాయంలో చంద్రగ్రహణానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత ఉంది. సంప్రదాయ విశ్వాసాల ప్రకారం గ్రహణ కాలాన్ని పవిత్ర సమయంగా పరిగణిస్తూ జపం, ధ్యానం, దానం చేయడం శ్రేయస్కరంగా భావిస్తారు. ఈ సమయంలో “ఓం చంద్రాయ నమః” మంత్రాన్ని జపించడం, శివుని ధ్యానం చేయడం, గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపించడం మంచిదని పండితులు సూచిస్తున్నారు. గ్రహణం అనంతరం పవిత్ర స్నానం చేయడం, దానం చేయడం, ఇంటిని శుభ్రపరచడం వంటి ఆచారాలు అనాదిగా కొనసాగుతున్నాయి.

ఇక చంద్రగ్రహణం నేపథ్యంలో చిత్తూరు జిల్లాలోని పలు ప్రధాన ఆలయాల్లో ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేపట్టారు. సంప్రదాయం ప్రకారం గ్రహణ సమయంలో ఆలయ ద్వారాలను తాత్కాలికంగా మూసివేసి, గ్రహణం ముగిసిన అనంతరం శుద్ధి కార్యక్రమాలు, సంప్రోక్షణ నిర్వహించి తిరిగి భక్తులకు దర్శనాన్ని అనుమతించనున్నారు. ముఖ్యంగా జిల్లాలోని ప్రసిద్ధ కాణిపాకం వరసిద్ధి వినాయక స్వామి దేవాలయంతో పాటు చిత్తూరు పట్టణంలోని శ్రీ వరదరాజ స్వామి దేవాలయం, గుడిపాల గంగమ్మ దేవాలయం, పూతలపట్టు లక్ష్మీనరసింహ స్వామి దేవాలయం, పెనుమూరు కోదండరామ స్వామి దేవాలయం, బంగారుపాళ్యం చౌడేశ్వరి అమ్మవారి దేవాలయం, సోమల సోమేశ్వర స్వామి దేవాలయం, పలమనేరు శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం, కుప్పం ప్రసన్న వెంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం, రామకుప్పం రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయం, వెదురుకుప్పం గంగమ్మ దేవాలయం, గంగవరం రామాలయం, పెద్దపంజాని సుబ్రహ్మణ్య స్వామి దేవాలయం తదితర ఆలయాల్లో గ్రహణ ఆచారాలను కచ్చితంగా పాటించనున్నారు.

గ్రామీణ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలకు నిలయంగా ఉన్న చిత్తూరు జిల్లాలో ప్రతి మండలంలో గంగమ్మ, పొలేరమ్మ, మునేశ్వర స్వామి, శివాలయాలు, విష్ణు ఆలయాలు భక్తి కేంద్రాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. గ్రహణ సమయంలో ఆలయాలలో నిత్యపూజలు తాత్కాలికంగా నిలిపివేసి, గ్రహణం ముగిసిన తర్వాత ఆలయ ప్రాంగణాన్ని శుద్ధి చేసి సంప్రోక్షణ నిర్వహించడం అనాదిగా వస్తున్న ఆచారం. అనంతరం ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి భక్తులకు తిరిగి దర్శనం కల్పించనున్నారు.

మరోవైపు గ్రహణం భారతదేశంలో సాయంత్రం చంద్రోదయం తర్వాత స్వల్ప కాలం మాత్రమే కనిపించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా ఆలయాలను మూసివేసి గ్రహణానంతరం పవిత్ర స్నానం, శుద్ధి, సంప్రోక్షణ నిర్వహించడం కొనసాగుతుందని అర్చకులు తెలిపారు. మొత్తంగా సంపూర్ణ చంద్రగ్రహణం ఖగోళ అద్భుతం అయినప్పటికీ, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు, ఆలయ సంప్రదాయాలు, శాస్త్రీయ అవగాహన—all కలిసిన నేపథ్యంలో చిత్తూరు జిల్లాలో ప్రత్యేక పూజా విధానాలు అమల్లోకి రానున్నాయి.