స్మరిస్తే ముక్తి ప్రసాదించే క్షేత్రం అరుణాచలం

దక్షిణ భారతదేశ ఆధ్యాత్మిక గగనతలంలో అజరామరంగా వెలుగొందుతున్న మహాక్షేత్రం అరుణాచలం. తమిళనాడులోని తిరువణ్ణామలైలో వెలసిన ఈ దివ్య స్థలం పంచభూత క్షేత్రాలలో అగ్ని తత్త్వానికి ప్రతీకగా నిలిచి, అనాదిగా భక్తులను, మునులను, యోగులను తన వైపు ఆకర్షిస్తూ వస్తోంది. స్మరణాత్ అరుణాచలం అనే ఆర్యోక్తి ఈ క్షేత్ర మహిమను ప్రతిపాదించే మహావాక్యంగా భావించబడుతుంది. కేవలం ఈ క్షేత్రాన్ని తలచుకున్నా ముక్తి లభిస్తుందని విశ్వాసం ఉండటం, అరుణాచలం యొక్క ఆధ్యాత్మిక గాంభీర్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. అరుణాచలం అనే పదంలోనే గాఢమైన తత్త్వార్థం దాగి ఉంది. అరుణ అంటే జ్ఞానాగ్ని, అచలం అంటే స్థిరమైనది, కదలనిది. అజ్ఞానాంధకారాన్ని దహించే జ్ఞానాగ్నిగా నిలిచిన స్థిరమైన పరమ తత్త్వమే అరుణాచలం. మరో భావనలో అరు అంటే పాపం, ణ అంటే దహనం చేయడం. భక్తుల పాపాలను దహించి పవిత్రులను చేసే దివ్యశక్తిగా ఈ క్షేత్రం భావించబడుతుంది. అందుకే ఈ కొండను దర్శించడం, చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయడం, స్మరించడం అన్నీ కూడా భక్తిలో ప్రత్యేకమైన స్థానం పొందాయి.

ఆది జ్యోతిర్లింగం

పురాణాలు చెబుతున్న కథనం ఈ క్షేత్ర వైభవాన్ని మరింత విశిష్టంగా నిలబెడుతుంది. సృష్టికర్త బ్రహ్మ, పరిరక్షకుడు విష్ణువు తమలో ఎవరు శ్రేష్ఠులు అనే అహంకారంతో వాదనకు దిగినప్పుడు, పరమశివుడు అనంతమైన అగ్ని స్తంభంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆ జ్యోతిర్లింగానికి ఆది అంతం లేవు. విష్ణువు వరాహ రూపంలో అడుగును వెతికినా, బ్రహ్మ హంస రూపంలో శిఖరాన్ని వెతికినా వారికి అది అందలేదు. విష్ణువు తన పరిమితిని అంగీకరించగా, బ్రహ్మ అసత్యాన్ని ఆశ్రయించాడు. శివుడు ఆ అహంకారాన్ని శాసిస్తూ బ్రహ్మను శపించగా, విష్ణువుకు సత్యనిష్ఠకు ప్రతిఫలం ఇచ్చాడు. అనంత అగ్ని స్తంభం చివరకు శాంతించి కొండగా స్థిరపడింది. అదే ఈ అరుణాచల పర్వతం. ఈ కథ మనిషిలోని అహంకారాన్ని దహించే జ్ఞానాగ్నిని సూచిస్తుంది. అరుణాచలేశ్వర ఆలయం ఈ మహత్తర తత్త్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. సుమారు 25 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉన్న ఈ ఆలయం దక్షిణ భారత శిల్పకళకు మహోన్నత ఉదాహరణ. చోళులు ప్రారంభించిన నిర్మాణాన్ని పాండ్యులు, హోయసలులు, విజయనగర సామ్రాజ్యాధిపతులు విస్తరించారు. 217 అడుగుల ఎత్తైన రాజగోపురం భక్తులను దూరం నుంచే ఆహ్వానిస్తుంది. ఆలయంలోని విస్తారమైన ప్రాకారాలు, గంభీరమైన మండపాలు, వెయ్యి స్తంభాల నిర్మాణ వైభవం, బ్రహ్మ తీర్థం వంటి పవిత్ర సరోవరాలు అన్నీ కలిపి ఈ క్షేత్రాన్ని భౌతికంగా మాత్రమే కాదు, ఆధ్యాత్మికంగా కూడా మహోన్నతంగా నిలబెడతాయి.

కొండే శివ స్వరూపం

ఇక్కడ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే కేవలం ఆలయంలోని లింగమే కాదు, మొత్తం అరుణాచల కొండనే శివస్వరూపంగా భావిస్తారు. అందుకే గిరి ప్రదక్షిణకు అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంది. సుమారు 14 కిలోమీటర్ల మేర ఈ కొండ చుట్టూ నడవడం భక్తికి ఒక మహాయజ్ఞంగా భావించబడుతుంది. ఈ ప్రదక్షిణలో ఎనిమిది దిక్కులలో అష్టలింగాలు దర్శనమిస్తాయి. పౌర్ణమి రోజుల్లో లక్షలాది భక్తులు పాదరక్షలు లేకుండా గిరి ప్రదక్షిణ చేస్తారు. ప్రతి అడుగు ఒక జపం, ప్రతి శ్వాస ఒక ధ్యానం, ప్రతి క్షణం ఒక ఆత్మసాక్షాత్కారం. అరుణాచల శివా అనే నామస్మరణతో గిరి ప్రదక్షిణ చేసే భక్తులు అనుభవించే ఆంతర్యానందం వర్ణనాతీతం. కార్తీక మాసంలో జరిగే దీపోత్సవం ఈ క్షేత్రానికి శిఖర ఘట్టం. కొండ శిఖరంపై వెలిగించే మహాదీపం శివుని జ్యోతిర్లింగ స్వరూపానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. వందల కిలోల నెయ్యి, కర్పూరంతో వెలిగే ఆ జ్యోతి ఆకాశాన్ని తాకేలా ప్రకాశిస్తుంది. ఆ క్షణంలో లక్షలాది భక్తులు ఒకే స్వరంతో శివనామస్మరణ చేస్తూ పరవశిస్తారు. ఆ వెలుగును దర్శించడం వల్ల జన్మ జన్మల పాపాలు కరిగిపోతాయని విశ్వాసం. ఈ దీపం కేవలం ఒక అగ్ని కాదు, అది భక్తి, విశ్వాసం, ఆత్మజ్ఞానం అన్నీ కలిసిన దివ్య జ్యోతి.

ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం కూడా... 

అరుణాచలం కేవలం ఆలయ క్షేత్రం మాత్రమే కాదు, అది ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. రమణ మహర్షి వంటి మహానుభావులు ఇక్కడ తపస్సు చేసి ప్రపంచానికి ఆత్మజ్ఞాన మార్గాన్ని చూపించారు. నేనే ఎవరు అనే ప్రశ్న ద్వారా ఆత్మస్వరూపాన్ని తెలుసుకోవాలని బోధించిన రమణ మహర్షి జీవితం అరుణాచలం మహిమకు సాక్ష్యం. విరూపాక్ష గుహ, స్కందాశ్రమం వంటి ప్రదేశాలు ధ్యానానికి అనుకూలమైన పవిత్ర కేంద్రాలుగా నిలిచాయి. ఇక్కడికి వచ్చే వారు కేవలం దర్శనం మాత్రమే కాకుండా అంతరంగ శుద్ధిని, మానసిక ప్రశాంతతను, ఆత్మానుభూతిని పొందుతారు. ఈ క్షేత్రం మనిషి జీవితానికి ఒక గాఢమైన సందేశాన్ని అందిస్తుంది. బాహ్య ప్రపంచంలో ఎంత ఎదిగినా, అంతరంగ శాంతి లేకపోతే జీవితం అసంపూర్ణమే. అరుణాచలం మనలోని అజ్ఞానాన్ని దహించి జ్ఞానాన్ని వెలిగించే దివ్య దీపం. ఇక్కడికి వచ్చే ప్రతి భక్తుడు తనలోని అహంకారాన్ని వదిలి వినయంతో, భక్తితో శివుని శరణు చేరుతాడు. అదే నిజమైన యాత్ర.

స్మరిస్తే ముక్తి

కాశీలో మరణించినా ముక్తి, చిదంబరంలో దర్శనంతో ముక్తి, కమలాలయంలో జన్మతో ముక్తి అని శాస్త్రాలు చెబుతాయి. కానీ అరుణాచలం మాత్రం ఈ మూడు కంటే గొప్పదిగా భావించబడుతుంది. అరుణాచలం వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు, కేవలం స్మరణ చేసినా ముక్తి లభిస్తుందని విశ్వాసం. ఈ విశ్వాసమే అరుణాచలం మహిమకు పరాకాష్ట. అరుణాచలం అనేది ఒక క్షేత్రం కాదు, అది ఒక అనుభూతి. ఒక కొండ కాదు, అది పరమశివుని ప్రత్యక్ష స్వరూపం. ఒక యాత్ర కాదు, అది ఆత్మలోకి చేసే అంతర్ముఖ ప్రయాణం. ఈ మహాక్షేత్రాన్ని ఒక్కసారి దర్శించినవారికి జీవితాంతం ఆ అనుభూతి మిగిలిపోతుంది. స్మరించినవారికి ముక్తి, దర్శించినవారికి దైవానుభూతి, గిరి ప్రదక్షిణ చేసినవారికి ఆత్మసాక్షాత్కారం ఇదే అరుణాచలం మహిమ.