గ్యాస్ కొరతతో ఉపాధి కోల్పోతున్న చిరు వ్యాపారస్తులు

 మూతపడుతున్న హోటళ్లు, టీ దుకాణాలు, బండ్ల వ్యాపారాలు

 గ్యాస్ కొరతతో కుదేలు అవుతున్న చిన్న వ్యాపార ప్రపంచం

యుద్ధ ప్రభావం – ఉపాధిపై భారీ దెబ్బ

(ఆంధ్రప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు.)

అంతర్జాతీయ రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు సామాన్య ప్రజల జీవన విధానాన్ని ఎంతగా ప్రభావితం చేస్తాయో ప్రస్తుత గ్యాస్ సంక్షోభం మరోసారి స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న యుద్ధ పరిస్థితుల ప్రభావంతో ఎల్పీజీ సరఫరా గొలుసు దెబ్బతిని, దేశవ్యాప్తంగా కమర్షియల్ గ్యాస్ సిలిండర్ల కొరత ఏర్పడింది. ఈ పరిస్థితి ముఖ్యంగా చిత్తూరులోని చిన్న హోటళ్లు, టిఫిన్ సెంటర్లు, టీ బండ్లు, ఫాస్ట్ ఫుడ్ దుకాణాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. రోజువారీ ఆదాయంపై ఆధారపడే వేలాది చిరు వ్యాపారులు గ్యాస్ కొరతతో అగమ్యగోచర పరిస్థితుల్లోకి వెళ్లిపోయారు. ప్రస్తుతం 19 కిలోల కమర్షియల్ గ్యాస్ సిలిండర్ల సరఫరా తీవ్రంగా తగ్గిపోవడంతో వ్యాపారులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. గతంలో సులభంగా లభ్యమయ్యే సిలిండర్లు ఇప్పుడు ఏజెన్సీల్లో దొరకడం లేదు. లభించినా ధరలు భారీగా పెరిగి రూ.2,000 నుంచి రూ.2,500 దాకా చేరాయి. అయితే అధిక ధర పెట్టినా సరిపడా సిలిండర్లు అందకపోవడం వ్యాపారులను మరింత ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.

ఈ పరిస్థితుల్లో చిన్న హోటళ్ల నిర్వాహకులు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల కోసం వెతుకుతున్నారు. చాలా చోట్ల కట్టెల పొయ్యిలను తిరిగి ఉపయోగించడం ప్రారంభించారు. ఒకప్పుడు పూర్తిగా వదిలేసిన పాత పద్ధతులు మళ్లీ జీవితం లోకి రావడం గమనార్హం. అయితే కట్టెల పొయ్యులతో వంట చేయడం వల్ల సమయం ఎక్కువ పడటం, ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉండటంతో ఇది దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కాదని వ్యాపారులు అంటున్నారు. గ్యాస్ కొరత ప్రభావం కేవలం వంటపైనే కాదు, వ్యాపార వ్యవస్థ మొత్తం మీద పడుతోంది. రోజుకు రెండు నుంచి మూడు సిలిండర్లు అవసరమయ్యే చిన్న హోటళ్లు ఇప్పుడు ఒక సిలిండర్‌కే పరిమితమవుతున్నాయి. ఫలితంగా మెనూ తగ్గించి, కేవలం అవసరమైన పదార్థాలనే విక్రయిస్తున్నారు. ఒకప్పుడు 25 నుంచి 30 రకాల వంటకాలు అందించిన హోటళ్లు ఇప్పుడు 8 నుంచి 10 రకాలకే పరిమితమయ్యాయి. దీంతో కస్టమర్ల రాక తగ్గిపోవడంతో ఆదాయం కూడా గణనీయంగా పడిపోయింది. ఇంకా తీవ్రమైన విషయం ఏమిటంటే, కొందరు వ్యాపారులు తమ దుకాణాలను పూర్తిగా మూసివేయాల్సిన పరిస్థితి ఎదుర్కొంటున్నారు. గ్యాస్ లేకుండా వ్యాపారం నడపడం అసాధ్యమవుతుండగా, అధిక ధరలకు సిలిండర్లు కొనుగోలు చేయడం కూడా లాభదాయకం కాకపోవడంతో మూతపడే పరిస్థితి నెలకొంది. ముఖ్యంగా టీ దుకాణాలు, బజ్జీలు, బోండాలు అమ్మే చిన్న బండ్లు, రోడ్డుపక్కన ఉండే టిఫిన్ సెంటర్లు పెద్ద ఎత్తున ప్రభావితమవుతున్నాయి.

ఇక అధికారులు కూడా గృహ అవసరాల కోసం ఇచ్చే డొమెస్టిక్ సిలిండర్లను వాణిజ్య అవసరాలకు ఉపయోగిస్తే కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరిస్తున్నారు. దీంతో వ్యాపారులు రెండు వైపుల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. ఒకవైపు గ్యాస్ అందుబాటులో లేకపోవడం, మరోవైపు నిబంధనల పరిమితులు వారి పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మార్చుతున్నాయి. హోటల్ రంగంలో పనిచేసే కార్మికుల పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా మారింది. హోటళ్లు సక్రమంగా నడవకపోవడంతో కార్మికులకు జీతాలు ఇవ్వడం యజమానులకు భారంగా మారింది. ఫలితంగా చాలా చోట్ల కార్మికులను తగ్గించడం లేదా తాత్కాలికంగా పని నిలిపివేయడం జరుగుతోంది. ఇది వారి కుటుంబాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతోంది. గ్యాస్ కొరత ప్రభావం విద్యారంగానికీ విస్తరించింది. ప్రభుత్వ హాస్టళ్లలో విద్యార్థులకు వంట చేయడంలో ఇబ్బందులు తలెత్తుతున్నాయి. సరిపడా గ్యాస్ అందకపోవడంతో భోజన సరఫరా లోపాలు ఏర్పడే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ఇది విద్యార్థుల ఆరోగ్యం, చదువుపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

ప్రభుత్వం మాత్రం పరిస్థితిని పర్యవేక్షిస్తూ గ్యాస్ సరఫరా సక్రమంగా జరిగేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నామని చెబుతోంది. గృహ అవసరాలకు గ్యాస్ కొరత రాకుండా చూస్తామని, వాణిజ్య అవసరాలకు కూడా సరిపడా నిల్వలు అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి చర్యలు చేపడుతున్నామని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. బ్లాక్ మార్కెటింగ్‌ను అరికట్టడానికి ప్రత్యేక నిఘా బృందాలు ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపారు. అయితే ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో వ్యాపారులు ప్రభుత్వ చర్యలపై ఆశగా ఎదురు చూస్తున్నారు. గ్యాస్ సరఫరా సాధారణ స్థితికి రాకపోతే చిన్న వ్యాపార రంగం పూర్తిగా కుదేలయ్యే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. వేలాది కుటుంబాలు ఆధారపడే ఈ రంగాన్ని కాపాడేందుకు తక్షణ చర్యలు అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. మొత్తానికి, గ్యాస్ కొరత కేవలం ఇంధన సమస్య మాత్రమే కాదు; ఇది ఉపాధి, ఆర్థిక వ్యవస్థ, సామాన్య ప్రజల జీవన విధానంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతున్న సంక్షోభంగా మారింది. ఈ సమస్య త్వరగా పరిష్కారం కాని పక్షంలో చిన్న వ్యాపార రంగం మీద పడే ప్రభావం మరింత తీవ్రంగా ఉండబోతోందన్నది స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.