నగరికి తాగునీటి గండం

నగరికి తాగునీటి గండం

బోర్లపైనే ఆధారం ... 3.34 ఎంఎల్‌డీ లోటు.. 

ఎండిపోతున్న జలవనరులు.. 

ట్యాంకర్లతో తాత్కాలిక ఉపశమనం

గాలేరు నగరి నీటి కోసం ఏళ్లుగా ఎదురుచూపులు

(చిత్తూరు బ్యూరో, ఆంధ్రప్రభ.)

ఎల్‌నినో ప్రభావం, వర్షాభావ పరిస్థితులతో నగరి మున్సిపాలిటీని తాగునీటి సమస్య తీవ్రంగా వెంటాడుతోంది. పట్టణ జనాభా పెరుగుతున్నా అందుకు అనుగుణంగా శాశ్వత తాగునీటి వనరు అందుబాటులోకి రాకపోవడంతో మున్సిపాలిటీ భూగర్భ జలాలపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. భూగర్భ జలమట్టాలు పడిపోవడంతో బోర్ల ద్వారా లభించే నీరు తగ్గిపోతుండటం సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తోంది. ప్రస్తుతం ఉన్న వనరులతో పట్టణ అవసరాల్లో మూడింట ఒక వంతుకు పైగా నీటి లోటు ఏర్పడుతోంది. 

మున్సిపాలిటీ వివరాల ప్రకారం నగరిలో ప్రస్తుతం 69,047 మంది జనాభా ఉండగా 18,197 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. వీటిలో 6,125 నీటి కుళాయి కనెక్షన్లు ఉండగా, 90 ప్రజా కుళాయిలు ఉన్నాయి. పట్టణానికి ప్రధాన ఉపరితల నీటి వనరుగా ఉన్న ఎస్‌ఎస్‌ ట్యాంకు సామర్థ్యం 2,832 ఎంఎల్‌డీగా పేర్కొనగా, ప్రస్తుతం దాని ఆధారిత సరఫరా పరిస్థితి అనుకూలంగా లేదు. 9 ఎంఎల్‌డీ సామర్థ్యంతో నీటి శుద్ధి కేంద్రం ఉన్నప్పటికీ, అవసరమైన మేరకు నీటిని అందించలేని పరిస్థితి నెలకొంది. పట్టణ అవసరం రోజుకు 9.32 ఎంఎల్‌డీగా ఉండగా ప్రస్తుతం వివిధ వనరుల ద్వారా కేవలం 5.98 ఎంఎల్‌డీ నీరు మాత్రమే అందుతోంది. కొత్తగా తవ్విన బోర్ల ద్వారా 1.68 ఎంఎల్‌డీ, ఇప్పటికే ఉన్న విద్యుత్‌ బోర్ల ద్వారా 2.80 ఎంఎల్‌డీ, సత్రవాడలోని ఇన్‌ఫిల్ట్రేషన్‌ వెల్‌ ద్వారా 1.50 ఎంఎల్‌డీ నీరు లభిస్తోంది. దీంతో రోజుకు 3.34 ఎంఎల్‌డీ లోటు ఏర్పడుతోంది. నగరిలో 129 చేతిబోర్లలో 105 మాత్రమే పనిచేస్తుండగా, 177 విద్యుత్‌ బోర్లలో 157 పనిచేస్తున్నాయి. మండపంలో 400 కిలోలీటర్ల సామర్థ్యం గల ఓవర్‌హెడ్‌ ట్యాంకు కొత్తగా తవ్విన విద్యుత్‌ బోర్ల నుంచి నీటిని పొందుతోంది. రామానాయుడు కాలనీలోని 700 కిలోలీటర్ల ట్యాంకుకు ఇన్‌ఫిల్ట్రేషన్‌ వెల్‌ ద్వారా నీరు అందుతోంది. సత్రవాడలోని 800 కిలోలీటర్ల ట్యాంకు ఎస్‌ఎస్‌ ట్యాంకుపై ఆధారపడగా ప్రస్తుతం అక్కడ నీటి మట్టం సున్నాకు చేరింది. దీంతో ఆ ప్రాంతానికి ట్యాంకర్ల ద్వారానే నీటిని సరఫరా చేస్తున్నారు.

ట్యాంకర్లే దిక్కు

నీటి కొరతను అధిగమించేందుకు ప్రస్తుతం 7 ట్యాంకర్లను వినియోగిస్తున్నారు. రోజుకు ఒక్కో ట్యాంకరు సగటున 7 ట్రిప్పులు చేయడంతో మొత్తం 49 ట్రిప్పుల ద్వారా నీటిని తరలిస్తున్నారు. పరిస్థితి మరింత తీవ్రమైతే ట్యాంకర్ల సంఖ్య, ట్రిప్పులను పెంచేందుకు అధికారులు ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళిక సిద్ధం చేశారు. అదనంగా 5 ప్రైవేటు ట్యాంకర్లను కొంతకాలం అద్దెకు తీసుకోవాలని నిర్ణయించారు. నీటి కొరత ప్రాంతాలకు ట్యాంకర్లను నింపేందుకు మాంగాడు, రామాపురం, నెత్తంకండ్రిగ, కుమారమంగళం, దిగువ పాండురాజపురం పరిసరాల్లోని ప్రైవేటు బోర్లను ప్రత్యామ్నాయ వనరులుగా గుర్తించారు. అన్ని 29 వార్డుల్లో ప్రతిరోజూ నీటి సరఫరాను పర్యవేక్షించాలని, పైపులైన్ల లీకేజీలను తక్షణమే అరికట్టాలని అధికారులు కార్యాచరణ ప్రణాళికలో పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా పనిచేయని చేతిబోర్లను మరమ్మతులు చేసి వినియోగంలోకి తీసుకురావడం, విద్యుత్‌ బోర్లను నిరంతరం నిర్వహించడం, అవసరమైన ప్రాంతాలకు అదనపు ట్యాంకర్లను పంపడం వంటి చర్యలను ప్రతిపాదించారు. నీటి సరఫరా కోసం 7 ట్యాంకర్లను అద్దెకు తీసుకునేందుకు రూ.56.64 లక్షలతో పనిఆదేశాలు జారీ చేసినట్లు మున్సిపాలిటీ తెలిపింది. సత్రవాడలో కూసస్థలి నదికి సమీపంలో మరో బోరు తవ్వేందుకు సాధారణ నిధుల నుంచి రూ.2 లక్షలు ప్రతిపాదించారు.

శాశ్వత పరిష్కారం ఎప్పుడనే ప్రశ్న

ట్యాంకర్లు, బోర్లు, ఇన్‌ఫిల్ట్రేషన్‌ వెల్‌ ద్వారా తాత్కాలికంగా నీటి అవసరాలను తీర్చే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నా నగరి తాగునీటి సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం మాత్రం ప్రధాన జలవనరులపైనే ఆధారపడి ఉంది. గాలేరు–నగరి సుజల స్రవంతి ద్వారా కృష్ణా జలాలను నగరి ప్రాంతానికి తీసుకురావాలన్న ప్రతిపాదన ఎన్నో ఏళ్లుగా కొనసాగుతోంది. గాలేరు నగరి ప్రాజెక్టు ద్వారా సాగునీటితో పాటు మార్గమధ్యంలోని పట్టణాలు, గ్రామాలకు తాగునీరు అందించాలన్నది ప్రాజెక్టు లక్ష్యాల్లో ఒకటిగా కేంద్ర జలవనరుల పత్రాల్లో నమోదైంది. గతంలో ప్రాజెక్టు రూపకల్పనలో మార్పులు, భూసేకరణ, అనుమతులు, టెండర్లు తదితర అంశాల కారణంగా నగరి ప్రాంతానికి నీటిని అందించే పనుల్లో జాప్యం చోటుచేసుకుంది. 2021లో ప్రత్యామ్నాయ రూపకల్పన ప్రతిపాదించినప్పటికీ దాని ఆమోదం, పనుల పురోగతిపై అప్పట్లో స్పష్టత లేకపోవడంతో ప్రాజెక్టు ముందుకు సాగలేదని అప్పటి నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అయితే 2026 జనవరిలో నగరి పర్యటన సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు నగరి మున్సిపాలిటీకి కృష్ణా జలాలను అందించేందుకు రూ.2,000–3,000 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో చర్యలు చేపడతామని ప్రకటించారు. ప్రధాన ప్రాజెక్టు పూర్తయ్యే వరకు స్వర్ణముఖి, సోమశిల కాలువల ద్వారా మల్లిమడుగు మీదుగా మధ్యంతరంగా కృష్ణా జలాలను అందించే ప్రతిపాదనను కూడా ఆయన వెల్లడించారు.

రూ.13.96 కోట్ల పథకం అమలులో

ఇదిలా ఉండగా నగరి మున్సిపాలిటీలో ఇప్పటికే ఉన్న తాగునీటి సరఫరా వ్యవస్థను మెరుగుపరిచేందుకు అమృత్‌–2 పథకం కింద రూ.13.96 కోట్లతో చేపట్టిన పనులు అమలు దశలో ఉన్నట్లు కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల శాఖ తాజా ప్రాజెక్టుల జాబితాలో పేర్కొంది. ఈ పనులకు 2027 మార్చి పూర్తి గడువుగా నిర్ణయించారు. బలహీన వర్గాల ప్రాంతాలకు తాగునీటి మౌలిక వసతులు కల్పించేందుకు మరో రూ.3.97 కోట్ల పథకం కూడా అమలు దశలో ఉంది. అదే సమయంలో నగరి మున్సిపాలిటీలోని సూరగుంట చెరువు పునరుద్ధరణకు రూ.2.20 కోట్ల పథకం కూడా అమలులో ఉంది. తాగునీటి వ్యవస్థను మెరుగుపరిచే పనులతో పాటు స్థానిక జలవనరులను పునరుద్ధరించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో నీటి లభ్యతను పెంచే అవకాశం ఉంది.

అయితే ప్రస్తుత గణాంకాలను పరిశీలిస్తే అవసరమైన 9.32 ఎంఎల్‌డీకి బదులు 5.98 ఎంఎల్‌డీ మాత్రమే అందుబాటులో ఉండటంతో 3.34 ఎంఎల్‌డీ లోటు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడిన ప్రస్తుత వ్యవస్థలో వర్షాలు సమృద్ధిగా కురవకపోతే పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల తాత్కాలికంగా ట్యాంకర్లు, అదనపు బోర్లపై ఆధారపడటంతో పాటు నగరి భవిష్యత్తు తాగునీటి అవసరాలకు శాశ్వత ఉపరితల జలవనరును సమకూర్చడం కీలకంగా మారింది.