మామిడి పూత ఆలస్యం, దిగుబడిపై రైతుల్లో ఆందోళన

దిగుబడికి పొగమంచు, వాతావరణ మార్పుల దెబ్బ

పూత నిలుస్తుందా లేదా అన్న సందేహాలే ఎక్కువ

70 శాతం మామిడి చెట్లలోనే పూత

 (ఆంధ్రప్రభ బ్యూరో, చిత్తూరు.)

రాష్ట్రంలో మామిడి సాగుకు అగ్రగామిగా నిలిచే చిత్తూరు జిల్లాలో 2026 సీజన్‌ మామిడి పంటపై ప్రకృతి సవాళ్లు తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఉద్యానవన శాఖ అధికారుల అంచనాలు, క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనల ప్రకారం జిల్లాలో సుమారు 1.3 లక్షల ఎకరాలకు పైగా మామిడి సాగు జరుగుతుండగా, ప్రధానంగా తోతాపురి (బెంగుళూర), నీలం, బంగినపల్లి (బేనీషా), మల్లిక, కాలేపాడు వంటి రకాలు విస్తారంగా సాగవుతున్నాయి. అయితే ఈ ఏడాది పూత ఆలస్యం, పొగమంచు ప్రభావం, ఉష్ణోగ్రతల హెచ్చుతగ్గులు, తెగుళ్ల ముప్పు కలిసి మామిడి రైతుల్లో తీవ్ర ఆందోళనను కలిగిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు కూడా పొగమతి విస్తారంగా కులుస్తోంది. ఊహించిన విధంగా ఎండలు కాయడం లేదు. ఫలితంగా పోతా నిలుస్తుందా లేదా అన్న అనుమానం మామిడి రైతులల్లో వ్యక్తం అవుతుంది. విజయవాడ ప్రాంతంలో మామిడి పూత నిలవలేదని అధికారులు చెబుతున్నారు. ఇదే పరిస్థితి జిల్లాలో కూడా పునరావృతం అవుతుందేమోనని రైతులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

సాధారణంగా నవంబరు చివరి నుంచి డిసెంబరు మధ్యలో ప్రారంభమయ్యే మామిడి పూత ఈసారి గణనీయంగా ఆలస్యమైంది. వాతావరణంలో చోటుచేసుకున్న మార్పులు, ముఖ్యంగా పశ్చిమ మండలాల్లో ఉష్ణోగ్రతల అస్థిరత కారణంగా పూత ప్రక్రియ జనవరి నెలకు వాయిదా పడింది. ఫిబ్రవరి మధ్య నాటికి కూడా జిల్లాలో కేవలం 40 నుంచి 50 శాతం చెట్లు మాత్రమే పూత దశకు చేరుకోవడం పరిస్థితి తీవ్రతను స్పష్టం చేస్తోంది. డిసెంబరు, జనవరి నెలల్లో జిల్లాలో విపరీతంగా కురిసిన దట్టమైన పొగమంచు, చిరుజల్లులు నేలలో తేమశాతాన్ని పెంచి చెట్లలో సహజ పుష్పోత్పత్తి ప్రక్రియను మందగింపజేశాయి. జిల్లాలోని 21 మండలాల్లో మామిడి ప్రధాన వాణిజ్య పంటగా సాగవుతోంది. అందులో తోతాపురి రకం సుమారు 65 శాతం విస్తీర్ణంలో సాగవుతుండగా, నీలం, బేనీషా, మల్లిక రకాలు కూడా గణనీయ స్థాయిలో ఉన్నాయి. మామిడి సీజన్‌లో దూర ప్రాంతాల వ్యాపారులు చిత్తూరు జిల్లాకు వచ్చి తోటల వద్దే మకాం వేసి కొనుగోళ్లు నిర్వహించడం ఆనవాయితీ. సాధారణ పరిస్థితుల్లో రోజుకు పదికి పైగా లారీల మామిడి ఎగుమతులు జరిగే ఈ ప్రాంతంలో ఈసారి పంటపై అనిశ్చితి నెలకొనడంతో వ్యాపార వర్గాలు కూడా పరిస్థితిని గమనిస్తూ వేచి చూస్తున్నాయి.

ఈ ఏడాది పూత ఆలస్యంతో పాటు వచ్చిన కొద్దిపాటి పూత కూడా పొగమంచు కారణంగా మాడిపోవడం, రాలిపోవడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. నిపుణుల హెచ్చరికల ప్రకారం పొగమంచు ప్రభావంతో పక్షి కన్ను తెగులు, బూడిద తెగులు వంటి వ్యాధులు వ్యాపించే అవకాశమూ ఉంది. పూత నిలకడగా ఉండకపోతే పిందె దశకు మారే శాతం తగ్గి దిగుబడిపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.ఉద్యానవన శాఖ అధికారుల ప్రకారం ప్రస్తుతం జిల్లాలో సుమారు 70 శాతం తోటల్లో పూత ప్రారంభమైందని, మిగిలిన 30 శాతం తోటల్లో ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో పూత రాలేదని తెలిపారు. ప్రస్తుతం వాతావరణ పరిస్థితులు ఇదే విధంగా కొనసాగితే దిగుబడి అంచనాలు తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, మధ్యలో అధిక వర్షాలు లేకపోతే, మంచు తీవ్రత తగ్గితే పరిస్థితి మెరుగుపడే అవకాశం ఉందని వారు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

దిగుబడి తగ్గనుందా? 

ప్రారంభ అంచనాల ప్రకారం హెక్టారుకు సుమారు 8 టన్నుల దిగుబడి వచ్చే అవకాశముందని భావించినప్పటికీ, ప్రస్తుత పరిస్థితుల దృష్ట్యా ఇది 6 టన్నుల లోపే ఉండవచ్చని తాజా విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. గత ఏడాది కూడా సుమారు 50 శాతం మాత్రమే దిగుబడి రావడంతో ఇప్పటికే నష్టపోయిన రైతులు ఈసారి మరింత ఆందోళన చెందుతున్నారు. మామిడి పూతకు ఎండగా, చల్లగా కానీ పొడిగా ఉండే వాతావరణం అనుకూలంగా ఉంటుంది. అయితే ఈసారి మబ్బులు, చిరుజల్లులు, దట్టమైన మంచు పూత అభివృద్ధికి ప్రతిబంధకంగా మారాయి. నేలలో తేమశాతం అధికంగా ఉండటం వల్ల చెట్లు సహజంగా పుష్పోత్పత్తి చేయడంలో ఆలస్యం జరుగుతోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. మరోవైపు తామర పురుగులు, తేనె మంచు పురుగులు పూతను ఆశించి దాడి చేసే ప్రమాదం పెరిగింది. ఈ పురుగుల ప్రభావం వల్ల పుష్పాలు కాయలుగా మారే శాతం తగ్గిపోతుందని రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కొన్ని తోటల్లో పూత బాగా కనిపిస్తుండగా, మరికొన్ని తోటల్లో పూర్తిగా పూత రాకపోవడం జిల్లాలో అసమాన పరిస్థితులను సూచిస్తోంది.

ఈసారైనా గిట్టుబాటు ధర వచ్చేనా?

గత సీజన్‌లో తోతాపురి రకానికి గిట్టుబాటు ధరలు రాకపోవడంతో రైతులు తీవ్ర నష్టాలను ఎదుర్కొన్నారు. ఫలితంగా కొందరు రైతులు ఈ ఏడాది తోతాపురి చెట్లను నరికివేసి ఇతర పంటలపై దృష్టి సారించగా, మరికొందరు భారీ పెట్టుబడులతో మళ్లీ మామిడి సాగుపై ఆశలు పెట్టుకున్నారు. ఎరువులు, మందులు, కార్మిక వ్యయం పెరగడంతో పెట్టుబడి భారమూ పెరిగింది. ఇప్పుడు పూత నిలకడపై అనిశ్చితి నెలకొనడంతో రైతుల ఆర్థిక భారం మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. లీజుకు తోటలు తీసుకున్న వ్యాపారులు కూడా ఈసారి జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తున్నారు. పంటపై ఆశతో తోటల్లో ముందస్తుగా మందుల పిచికారీ, పోషకాలు అందించే చర్యలు చేపడుతున్నారు. కొందరు వ్యాపారులు తక్కువ ధరలకు లీజు చేసుకునే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఉద్యానవన శాఖ అధికారులు రైతులకు పలు సూచనలు చేస్తున్నారు. పూత, పిందె దశలో ఉన్న తోటలకు తేలికపాటి నీటి తడులు ఇవ్వడం, సూక్ష్మ పోషకాలు అందించడం ద్వారా పూత నిలవడాన్ని ప్రోత్సహించవచ్చని సూచిస్తున్నారు. బూడిద తెగులు నివారణకు నీటిలో కరిగే గంధకం పిచికారీ చేయాలని, తేనె మంచు పురుగు నివారణకు శాస్త్రవేత్తల సూచనల మేరకు సస్యరక్షణ చర్యలు చేపట్టాలని సలహా ఇస్తున్నారు. అలాగే మైక్రో న్యూట్రియెంట్స్‌ (సూక్ష్మ పోషకాలు) సరైన మోతాదులో అందించడం ద్వారా కాయల పరిమాణం, నాణ్యత మెరుగుపడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. తోటల్లో తేమ నియంత్రణ, సరైన నీటి యాజమాన్యం, సమయానుకూల మందుల పిచికారీ ద్వారా పూత నిలకడను పెంచవచ్చని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.

పూత నిలుస్తుందా?

జిల్లాలో కొంతమంది రైతుల తోటల్లో పూత బాగా వచ్చినప్పటికీ, అది నిలుస్తుందో లేదో అన్న భయం వారిలో వ్యక్తమవుతోంది. పొగమంచు కొనసాగితే పూత రాలిపోవడం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని రైతులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా పశ్చిమ మండలాల్లో వాతావరణ అస్థిరత పంటపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతోంది. మామిడి సీజన్‌పై ఆధారపడి జీవనం సాగించే వేలాది మంది రైతులు, కార్మికులు, వ్యాపారులు ఈ ఏడాది పరిస్థితులను ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నారు. చిత్తూరు మామిడి మార్కెట్‌ రాష్ట్రానికి మాత్రమే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా కీలక స్థానం కలిగి ఉండటంతో దిగుబడి తగ్గితే మార్కెట్‌పై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. మొత్తానికి 2026 మామిడి సీజన్‌ చిత్తూరు జిల్లాలో వాతావరణంపై ఆధారపడి ఉందని చెప్పాలి. రాబోయే రోజుల్లో ఎండ తీవ్రత పెరిగి, మంచు తగ్గి, వాతావరణం అనుకూలిస్తే పూత స్థిరపడే అవకాశం ఉందని ఉద్యానవన శాఖ అధికారులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. లేనిపక్షంలో ఈ ఏడాది కూడా దిగుబడి తగ్గి రైతులు ఆర్థికంగా నష్టపోయే పరిస్థితి తలెత్తే అవకాశముందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రకృతి అనుకూలిస్తేనే చిత్తూరు మామిడి రైతులకు ఈ సీజన్‌లో ఉపశమనం లభించనుందని రైతులు ఆశగా ఎదురు చూస్తున్నారు. ప్రస్తుతం పూత నిలవాలనే ఆశతో రైతులు తోటల వద్దే గస్తీ కాస్తూ, శాస్త్రీయ విధానాలను అనుసరిస్తూ పంటను కాపాడుకునేందుకు ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ సీజన్‌ ఫలితం చిత్తూరు మామిడి రైతుల భవిష్యత్తును నిర్ణయించే కీలక అంశంగా మారింది.